Piekeren (augustus 2023)

5 december 2023

Piekeren

Gedachten die maar rond blijven spoken door je hoofd, zoals over een ruzie met een dierbare, een probleem op je werk of een belangrijke afspraak die gepland staat. Herkenbaar? Je blijft er maar over denken en kan het maar lastig uit je hoofd zetten. Misschien kun je daardoor niet slapen of raak je afgeleid met waar je mee bezig bent. Maar wat doe je dan? Wat is piekeren precies en hoe kan je het stoppen?

Iedereen piekert weleens. Wanneer dit af en toe gebeurt, hoeft er niets mis te zijn. Soms is er echter meer aan de hand en kan het je dagelijks leven flink belemmeren. Zo kan piekeren steeds meer worden en leiden tot een stoornis waarbij je ongecontroleerde angst hebt voor normale dingen in het leven (dingen waar je je geen zorgen over hoeft te maken of angstig voor hoeft te zijn). Deze piekerstoornis, ook wel gegeneraliseerde angststoornis genoemd, heeft een prevalentie van 2,5 tot 8%. Deze stoornis wordt echter regelmatig niet als zodanig gediagnosticeerd, mede doordat het vaak voorkomt samen met een andere aandoening. Piekeren kan voorkomen in combinatie met een angststoornis, een obsessief compulsieve stoornis, een depressie of overspannenheid. 

Wat is piekeren?

Piekeren is iets anders dan nadenken over iets. Bij het nadenken over iets kom je vaak tot een oplossing of antwoord of helpt het je om je ergens goed op voor te bereiden. Bij piekeren blijf je als het ware hangen in het denken en zit je vast in een negatief denkpatroon. Het betreft zorgen, vragen of problemen waar je geen antwoord of oplossing voor kan vinden ondanks dat je er urenlang mee in je hoofd zit. 

Waarom piekeren we?

Onze hersenen zijn probleemoplossers. We denken na om controle te krijgen; door een oplossing of antwoord te vinden of om je gedachten op een rijtje te zetten. Echter, in het geval van piekeren kom je hier niet toe, kost het je veel tijd en energie en ontstaan er vaak gevoelens van angst, stress of somberheid.

Gevolgen van piekeren voor slaap en stress

Piekeren gaat vaak samen met slaapproblemen en stress. In het geval van stress pieker je vaak veel en andersom leidt piekeren al snel tot stress. Wanneer je geneigd bent om stress te verminderen door hierover na te denken en er proberen grip op te krijgen, wordt de stress vaak alleen maar erger. De manier waarop je met problemen, zorgen of vragen omgaat, kan dus leiden tot stress. Vaak ontstaat piekeren wanneer je wilt gaan slapen. Dit komt omdat je op dat moment minder snel wordt afgeleid door andere dingen, het nog moeilijker of sneller onmogelijk is om op dat moment een probleem op te lossen en doordat je ’s nachts minder goed kan relativeren waardoor zaken erger lijken dan overdag.

Tips

Stoppen met piekeren is soms erg lastig. Toch zijn er dingen die helpend kunnen zijn, waardoor je piekergedachten los kan laten of er minder last van kan hebben. Een manier hiervoor is het opschrijven van je gedachten. Dit helpt om meer ruimte in je hoofd te creëren en ze tijdelijk los te laten. Tevens kan opschrijven helpend zijn om bepaalde gedachten te relativeren; het zou kunnen zijn dat je gedachten wel mee lijken te vallen wanneer je ze op papier ziet staan. Ook helpt het je om op te schrijven welke bewijzen je hebt voor en tegen bepaalde gedachten, om te achterhalen of het wel klopt wat je denkt. Probeer dan ook eens om op een andere manier naar je gedachten te kijken; door in plaats van te bedenken wat er mis kan gaan, te bedenken wat er goed kan gaan, of te bedenken wat een ander ervan zou vinden of wat jij er zelf van zou vinden wanneer een ander deze gedachten heeft. Een andere manier is proberen te achterhalen over welke zaken je wel en geen controle hebt en de zaken waarover je geen controle hebt los te laten. Richt je in plaats daarvan op zaken waar je wél controle over hebt. Ook kan het helpen om het piekeren even te laten gebeuren, omdat je er mogelijk wel behoefte aan hebt. Beperk dan de tijd en zet bijvoorbeeld een timer van een kwartier waarin je jezelf toe laat om te piekeren. Daarna stop je er mee en schrijf je piekergedachten die vervolgens in je opkomen op. Hier kan je tijdens een volgend piekermoment kort over piekeren. Deze piekermomenten zou je bijvoorbeeld 1 of 2 keer op een dag kunnen inplannen. Op de momenten om te stoppen met piekeren zou je jezelf kunnen proberen af te leiden door je met iets anders bezig te houden of bijvoorbeeld te gaan bewegen. Ook meditatie- en mindfullnessoefeningen zijn helpend om je minder te richten op piekergedachten. Wanneer iemand er zelf niet uitkomt en het piekeren leidt tot vele negatieve gevolgen en belemmeringen in het dagelijks leven, kan psychologische ondersteuning vaak baat hebben. Wil je weten wat Het Blikveld hierin kan betekenen?

Psychologische interventies bij Het Blikveld

Het Blikveld biedt psychologische interventies, welke zijn gericht op het verminderen van psychische klachten, zoals piekeren. Doordat de psychologen bij Het Blikveld zich hierbij ook richten op de relatie tot werk, worden praktische handvatten geboden die kunnen worden toegepast in het dagelijks leven, zoals op de werkvloer. Er wordt in de interventies gebruik gemaakt van diverse technieken, waaronder Cognitieve Gedragstherapie (CGT), Acceptance and Commitment Therapy (ACT), en ontspannings- en mindfullnesstechnieken. Deze technieken leveren aantoonbaar gunstige effecten op. Kijk op onze website (www.hetblikveld.nl) of neem contact met ons op voor meer informatie. 

Copyright 2023 Het Blikveld