Menu

Nieuwsbrief Psychologisch onderzoek bij mensen van niet-westerse komaf

26 augustus 2021 « Terug naar nieuwsoverzicht

Het Blikveld is gespecialiseerd in het uitvoeren van arbeids- en neuropsychologische onderzoeken voor mensen met psychische problematiek. Middels een uitgebreid onderzoek brengen wij de psychische belastbaarheid in kaart en vertalen de resultaten vervolgens naar concrete adviezen. Een extra uitdaging vormt het afnemen van een psychologisch onderzoek bij mensen van niet-Westerse komaf. Wij vertellen u hier graag meer over. 

Taalbarrière
Een eerste uitdaging vormt de taalbarrière. Ook na het behalen van de inburgering beheersen mensen de Nederlandse taal vaak onvoldoende om een gesprek over meer diepgaande en vaak emotionele onderwerpen te voeren. Vergelijk dit maar met het voeren van een dergelijk gesprek in het Engels; dit zal velen van ons waarschijnlijk wel lukken, maar bepaalde informatie of subtiliteiten zoals grapjes of gevoelens deel je toch makkelijker of komen toch beter over in je moedertaal. Inzet van een tolk kan uitkomst bieden. Hierbij kunnen wij zowel een telefonische als fysieke tolk inzetten, afhankelijk van (de vraagstelling van) het onderzoek. Ook wanneer er een tolk wordt ingezet, blijven wij alert op talige en culturele aspecten die de beeldvorming kunnen beïnvloeden, zoals de neiging om sociaal wenselijk of bevestigend te antwoorden. 

Cultuur
In veel niet-westerse landen is het ongebruikelijk om openlijk over psychische klachten te spreken. De wijze van vragen stellen en het oogcontact zoals wij dat in Nederland kennen, kunnen als te direct of indringend worden ervaren en afschrikken. Bovendien is er vaak sprake van meer traditionele rolpatronen, die invloed kunnen hebben op het contact (en tevens op iemands wensen en opvattingen, onder meer wat betreft re-integratie). Daarnaast bestaat er een verschil in hoe psychische klachten in diverse culturen tot uiting komen of worden ervaren. In Nederland zijn somberheid, piekeren en verlies van plezier, belangstelling en zelfvertrouwen kenmerken van depressiviteit. In (Noord) Afrikaanse culturen wordt eerder melding gemaakt van lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn of vermoeidheid. Het geloof speelt hierin onder meer een rol; zo verbiedt de Islam het plegen van zelfmoord en zal een moslim dus niet snel suïcidale gedachten (h)erkennen of deze niet gemakkelijk bespreekbaar maken. Ook de oplossing wordt vaak eerder gezien in de medische hoek (medicatie), bepaalde rituelen, berusting (in het geloof, bidden) in plaats van in psychologische gesprekstherapie. Wij zijn hierop alert en stemmen onze communicatie (zowel non-verbaal als verbaal) op de cliënt af.

Diagnostische instrumenten
Ook tijdens de testafname zijn wij ons bewust van de valkuilen van psychologisch onderzoek bij mensen met een niet-westerse achtergrond. Mensen zijn niet altijd bekend met testsituaties en/of hebben een zeer beperkte scholingsachtergrond. Bovendien is het testmateriaal dat wordt gebruikt, ontwikkeld en genormeerd in westerse landen. Tenslotte komt het binnen deze doelgroep vaak voor dat mensen traumatische ervaringen hebben opgedaan en beïnvloeden deze alsook overige psychische klachten de resultaten. Wij stemmen het testprogramma af op de specifieke casus en houden hierbij zoveel mogelijk rekening met bovenstaande aspecten, door bijvoorbeeld zo min mogelijk een beroep te doen op schoolse kennis, de testinstructies te laten vertalen én te checken of een cliënt de instructies echt heeft begrepen, middels onder meer voorbeeldopgaven. Wij interpreteren de resultaten bovendien met bovenstaande in het achterhoofd en aldus met voorzichtigheid. Tegelijkertijd zeggen de resultaten wél iets over iemands mogelijkheden in (westerse) scholings- of werksituaties.

Zoals de meesten van jullie al zullen weten, zijn wij bij Het Blikveld sensitief voor deze uitdagingen en gaan we hier zorgvuldig mee om; voorzichtigheid is geboden én het vereist soms improvisatie en creatieve oplossingen. Een standaardaanpak is vaak niet de beste oplossing. Tegelijkertijd zien we dat onze rapporten ook bij deze doelgroep een waardevolle bijdrage kunnen leveren in het re-integratieproces. 


Copyright © 2021 Het Blikveld